Bielik
Haliaeetus albicillaKról mazurskiego nieba. Największy drapieżnik rzeki Krutyni. Widok bielika kołującego nad Jeziorem Gardyńskim to punkt obowiązkowy każdego safari.
Wielka Encyklopedia Krutyni. Atlas Zwierząt i Roślin Szlaku
Płynąc szlakiem Krutyni, przemierzasz serce Mazurskiego Parku Krajobrazowego. To nie jest zwykła rzeka – to dom dla Bielika, Zimorodka i setek innych gatunków. Nie musisz jechać do Amazonii, by zobaczyć dziką przyrodę na wyciągnięcie ręki. Oto Twój przewodnik po tym, co piszczy w trawie, lata nad głową i chlapie w wodzie. Płyń cicho, patrz uważnie i przygotuj aparat!
Wielka Encyklopedia Krutyni
Masz szczęście. Znajdujesz się w jednym z najbogatszych ornitologicznie miejsc w Polsce. Płynąc szlakiem Krutyni, przemierzasz serce Mazurskiego Parku Krajobrazowego. To nie jest zwykła rzeka – to dom dla rzadkich gatunków, które uchwyciliśmy na zdjęciach. Rozglądaj się uważnie podczas spływu z AS-TOUR!
🦅 Władcy Przestworzy (Drapieżniki)
Bielik
Haliaeetus albicillaSymbol majestatu i król mazurskiego nieba. Rozpiętość skrzydeł dochodzi do 2,5 metra. Gnieździ się w tutejszych rezerwatach i dba o naturalną równowagę ekosystemu.
👀 Gdzie patrzeć: Najczęściej widywany nad jeziorami w dolnym biegu rzeki, np. na trasie Ukta - Iznota.
Rybołów
Pandion haliaetusRzadki drapieżnik, ściśle związany z wodą. Jako jedyny potrafi nurkować z dużej wysokości całym ciałem pod wodę, by pochwycić rybę.
👀 Gdzie patrzeć: Poluje z zawisu nad taflą jezior Gardyńskie i Malinówko.
Orlik Krzykliwy
Clanga pomarinaChroniony drapieżnik leśny, mniejszy od Bielika, ale równie piękny. Gnieździ się w głębi rezerwatów otaczających rzekę.
👀 Gdzie patrzeć: Krąży nad podmokłymi łąkami w okolicach trasy Zgon - Krutyń.
Puchacz
Bubo buboNajwiększa sowa Europy. Duch lasu. Bardzo rzadki i trudny do spotkania ze względu na skryty, nocny tryb życia w puszczy.
👀 Kiedy: Aktywny głównie o zmierzchu w starych borach Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
🌊 Wodni i Bagienni Mieszkańcy
Zimorodek
Alcedo atthisBłękitny klejnot Krutyni i żywy wskaźnik czystości wód. Choć jest mały, jego neonowe upierzenie sprawia, że wygląda jak błękitna strzała nad wodą.
👀 Gdzie: Prawdziwe eldorado zimorodków to spokojny odcinek Krutyń - Rosocha.
Tracz Nurogęś
Mergus merganserKaczka z charakterystycznym czubem i ząbkowanym dziobem. Często pływają z dużą gromadką młodych, nie bojąc się kajakarzy.
Łabędź Niemy
Cygnus olorNajwiększy i najbardziej dostojny ptak wodny. Na Krutyni spotkasz całe rodziny wychowujące młode w trzcinowiskach.
⚠️ Ważne: Nie karm ptaków chlebem!
Bocian Czarny
Ciconia nigraPłochliwy samotnik, unikający ludzi. W przeciwieństwie do bociana białego, buduje gniazda w głębi starych lasów Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
Wodniczka (Unikat!)
Acrocephalus paludicolaJeden z najrzadszych ptaków wędrownych w Europie. Priorytetowy gatunek ochronny, który na torfowiskach Mazur znalazł swój dom.
Derkacz
Crex crexPtak łąkowy, którego częściej usłyszysz niż zobaczysz. Jego liczebność spada w całej Europie, dlatego Krutynia jest tak ważną ostoją.
🔊 Dźwięk: Przypomina tarcie twardym przedmiotem o krawędź grzebienia.
🌳 Duchy Starego Lasu
Leśni Architekci: Dzięcioły
Dryocopus martius / Dendrocopos leucotosWystępują tu rzadkie dzięcioły czarne oraz zagrożone wyginięciem dzięcioły białogrzbiete, mieszkające w martwych drzewach rezerwatów.
👀 Gdzie: Martwe drzewa przy brzegu rzeki, obok których przepływasz z AS-TOUR.
Muchołówka Mała
Ficedula parvaMaleńki ptaszek starych lasów bukowych i grabowych. Jedna z najrzadszych muchołówek w Polsce, symbol dzikości Puszczy Piskiej.
Poniżej galeria zdjęć ptaków, które spotkasz na szlaku Krutyni:
Zimorodek
Alcedo atthisBłękitna strzała Krutyni. Żywy symbol czystości naszych wód. Najczęściej spotkasz go na spokojnych odcinkach w okolicach Rosochy i Wojnowa.
🐾 Wielka Piątka i Futrzaki (Ssaki)
Wilk (Duch Puszczy)
Canis lupusSymbol dzikiej przyrody. W lasach Puszczy Piskiej nad Krutynią żyją watahy liczące łącznie ok. 17 osobników. Unikają ludzi, ale ich tropy można spotkać na leśnych duktach prowadzących do brzegów rzeki.
👀 Status: Ściśle chroniony. Spotkanie graniczy z cudem, ale świeże tropy często widujemy rano w okolicach trasy Spychowo - Krutyń.
Ryś (Cień Drzew)
Lynx lynxNajwiększy kot Europy i prawdziwy arystokrata Puszczy Piskiej. Dzięki programowi reintrodukcji rysie wróciły na Mazury. Są samotnikami o doskonałym kamuflażu. Poznasz go po charakterystycznych "pędzelkach" na uszach i krótkim ogonie.
👀 Gdzie wypatrywać: Najdziksze odcinki leśne, jak trasa Zgon - Krutyń, to ich naturalny teren łowiecki.
Nietoperz (Nocny Łowca)
ChiropteraNiezastąpiony strażnik rzeki. Nad Krutynią występuje wiele gatunków. Wylatują o zmierzchu i polują na owady nad taflą wody. Jeden nietoperz potrafi zjeść do 2000 komarów w jedną noc, dbając o komfort biwakujących turystów.
👀 Obserwacja: Spójrz w niebo tuż po zachodzie słońca przy naszej bazie w Krutyni – chaotyczne cienie nad wodą to właśnie one.
Wydra (Pływacki Mistrz)
Lutra lutraNajlepszy pływak wśród ssaków lądowych. Wydry uwielbiają czystą wodę Krutyni. Są bardzo zabawowe, często można zobaczyć, jak zjeżdżają z błotnistych brzegów prosto do wody.
👀 Ślady: Szukaj tropów z błoną pławną na piaszczystych łachach, którymi słynie odcinek Krutyń - Ukta.
Bóbr Europejski
Castor fiberInżynier szlaku Krutyni. Buduje potężne żeremia i tamy, które zmieniają krajobraz rzeki. Choć jest zwierzęciem płochliwym, jego obecność jest widoczna niemal na każdym kilometrze spływu.
👀 Gdzie: Największe żeremia i widowiskowe powalone drzewa zobaczysz na trasie Ukta - Nowy Most.
Norka Amerykańska
Neovison visonCzęsto mylona z wydrą, ale znacznie mniejsza i ciemniejsza. Choć wygląda uroczo, jest sprawnym drapieżnikiem. Nie boi się ludzi i często podchodzi bardzo blisko kajaków przy brzegach.
👀 Ciekawostka: Jeśli widzisz małe, czarne zwierzątko nurkujące przy trzcinach – to prawdopodobnie norka, a nie wydra.
Bóbr Europejski
Castor fiberInżynier szlaku. Jego żeremia i charakterystyczne ślady na drzewach zobaczysz na niemal każdym kilometrze spływu z AS-TOUR.
Wilk Szary
Canis lupusDuch Puszczy Piskiej. Choć unikają ludzi, ich obecność nad brzegami Krutyni świadczy o tym, że płyniesz przez serce dzikiej natury.
🐢 Gady i Płazy (Skarby Mokradeł)
Żółw Błotny (Skarb Mazur)
Emys orbicularisTo najrzadszy polski gad i relikt epoki lodowcowej. W Mazurskim Parku Krajobrazowym, przez który przepływa rzeka, znajduje się jedna z jego najważniejszych ostoi w Europie – rezerwat "Żółwie Błota".
👀 Gdzie: Ciche, zarośnięte zatoczki i starorzecza. Największa szansa na spotkanie dzikiej natury czeka Cię na trasie Ukta - Nowy Most.
Zaskroniec Zwyczajny
Natrix natrixNajpospolitszy wąż nad Krutynią i doskonały pływak. Często można go zaobserwować, gdy z gracją przecina nurt rzeki z głową uniesioną nad taflę wody. Jest całkowicie niegroźny dla człowieka.
💡 Cecha: Dwie wyraźne żółte plamy "za uszami". Pamiętaj o zasadach zachowania i nie płosz zwierząt podczas obserwacji.
Żmija Zygzakowata
Vipera berusJedyny jadowity wąż w Polsce. Na nasłonecznionych brzegach w dorzeczu Krutyni występują często rzadkie formy czarne (melanistyczne). Żmija jest pod ochroną i pełni ważną rolę w ekosystemie leśnym.
⚠️ Zachowaj dystans: Podczas postojów na polanach przy trasie Zgon - Krutyń patrz uważnie pod nogi.
Rzekotka Drzewna
Hyla arboreaMała, neonowo-zielona "żabka", która jako jedyna w Polsce potrafi wspinać się na wysokie drzewa dzięki przylgom na palcach. Jej donośny, melodyjny rechot to nieodłączny element mazurskich wieczorów przy naszej bazie w Krutyni.
Kumak Nizinny
Bombina bombinaNiewielki płaz o niezwykłym, pomarańczowo-czarnym brzuchu. W razie zagrożenia wygina się, pokazując "ogniste" barwy ostrzegawcze. Żyje w płytkich, nasłonecznionych rozlewiskach rzeki.
🔊 Ciekawostka: Jego głos to charakterystyczne, niskie i rytmiczne "uuh... uuh...".
Zobacz te gatunki na zdjęciach:
🦋 Mikro-Świat, Ryby i Flora
System rzeki Krutyni to jedna z najbogatszych ichtiofaun w Polsce. Żyje tu ponad 30 gatunków ryb – od gigantycznych sumów po kolorowe krasnopióry, które doskonale widać w krystalicznie czystej wodzie podczas spływu kajakowego.
Imperium Ważek
Mazurski Park Krajobrazowy to dom dla aż 75% wszystkich gatunków ważek w Polsce! Pływając kajakiem, często zobaczysz rzadką Miedziopierś Północną czy Lecichę Białoznaczną siadającą bezpośrednio na wiośle. To niesamowita okazja do zrobienia zdjęć makro.
Rak Szlachetny
Astacus astacusPrawdziwy arystokrata czystych wód i naturalny bioindykator. Jego obecność na szlaku potwierdza, że woda w Krutyni utrzymuje najwyższą klasę czystości.
👀 Ciekawostka: Raki są aktywne głównie po zmroku, ale przy odrobinie szczęścia zobaczysz je w piaszczystych zakolach.
Wielka Czwórka: Sum, Szczupak, Sandacz, Węgorz
Silurus glanis / Esox lucius / Sander luciopercaSum to bezsprzeczny Król Mazur, osiągający tu imponujące rozmiary. Szczupak czai się w gęstych trzcinowiskach, a Sandacz i tajemniczy Węgorz królują przy dnie.
🎣 Gdzie szukać: Głębokie rynny i meandry na trasie Ukta - Nowy Most to ich ulubione kryjówki.
Złota Toń: Lin i Leszcz
Tinca tinca / Abramis bramaLin, nazywany lekarzem ryb, zachwyca oliwkowo-złotym kolorem. Leszcze z kolei tworzą duże ławice, które można zaobserwować w spokojniejszych zatoczkach jezior, przez które przepływamy.
W Szybkim Nurcie: Kleń, Okoń, Płoć
Squalius cephalus / Perca fluviatilisKleń uwielbia bystrą wodę i nawisy drzew, gdzie poluje na owady spadające do rzeki. Towarzyszą mu pasiaste Okonie o czerwonych płetwach oraz srebrzyste Płocie.
👀 Gdzie patrzeć: Najwięcej kleni zobaczysz na płytkich, kamienistych odcinkach trasy Krutyń - Ukta.
Osobliwości: Koza i Piskorz
Cobitis taenia / Misgurnus fossilisNiezwykłe ryby denne. Koza jest gatunkiem chronionym (Natura 2000), a Piskorz potrafi wyczuwać zmiany ciśnienia atmosferycznego, co czyni go żywym barometrem.
Jelonek Rogacz (Gigant)
Lucanus cervusNajwiększy chrząszcz w Polsce, z żuwaczkami przypominającymi poroże jelenia. Mieszka w dziuplach starych dębów w sercu Puszczy Piskiej.
🌳 Lokalizacja: Szukaj go w rezerwatach otaczających rzekę, płyń cicho i obserwuj pnie starych drzew.
Rosiczka Okrągłolistna (Roślina)
Drosera rotundifoliaNiezwykła roślina owadożerna, która poluje na drobne bezkręgowce. Rośnie na torfowiskach rezerwatu Zakręt, położonego tuż przy szlaku.
⚠️ Pamiętaj: Rosiczka jest pod ścisłą ochroną. Obserwuj ją tylko z wyznaczonych ścieżek edukacyjnych.
Zobacz bogactwo mazurskich wód na zdjęciach przygotowanych przez zespół AS-TOUR:
Zarezerwuj spływ
Napisz do nasiza@splywy.pl
lub
Zadzwoń do nas608 319 014
lub
Zarezerwuj spływ online
Zarezerwuj spływ kilkugodzinnyTrasy spływów jednodniowych Krutynią
Przez ten etap szlaku poprowadzi nas głównie Rzeka Krutynia. Jest to jeden z najłatwiejszych i najprzyjemniejszych odcinków trasy. Startujemy z Krutyni i po około kilometrze dopływamy do młyna wodnego gdzie musimy przenieść kajaki.
Z uwagi na długość i czas trwania spływu odcinek ten jest polecany wszystkim tym, którzy nie dysponują zbyt dużą ilością wolnego czasu.
Rzeka Krutynia, która zaraz po wypłynięciu z miejscowości Ukta, zmienia swój charakter. Koryto nieco się zwęża, w poprzek często dodatkowo ograniczają je powalone drzewa, a brzegi porastają olszyny, osiki, jarzębiny, miejscami brzozy.
Mijamy nieliczne zabudowania, z prawej strony PTTK Nowy Most i wracamy na obszary dzikiej przyrody. Koryto rozszerza się, brzegi zaczynają być bardziej zalesione i obszar trzcinowisk nieco się zmniejsza.